Çöp Öğütücü Kokusu Nasıl Giderilir? Koku Nereden Geliyor?
Çöp öğütücü kokusu nereden gelir?
Çöp öğütücü kokusu çoğunlukla öğütme odasında, sıçrama korumasının altında ya da gider hattında kalan yemek artığından gelir. Koku giderilmeden önce kaynağı ayrılmalıdır: öğütme odasındaki kalıntı buz ve limonla temizlenir, sıçrama koruması elde yıkanır, sifon ve gider hattındaki tortu ise öğütücünün dışında bir tesisat konusudur.
Çöp öğütücü, evye giderinin altına bağlanan ve yemek artığını su akarken ezerek gider hattına gönderen cihazdır. Kokunun büyük kısmı cihazın kendisinden değil, kullanım alışkanlığından doğar: az su, kısa çalıştırma, sıcak yağ. Aşağıdaki tablo hangi kokunun nereden geldiğini ayırmanıza yardım eder.
| Belirti | Kokunun büyük olasılıkla kaynağı | İlk yapılacak |
|---|---|---|
| Koku yalnız gider ağzına eğilince geliyor | Sıçrama korumasının alt yüzü | Korumayı çıkarıp akan su altında elde yıkayın |
| Öğütücüyü çalıştırınca koku artıyor | Öğütme odasındaki yapışık artık | Buz ve limon temizliği |
| Su yavaş gidiyor, evyede su birikiyor | Sifon ya da gider hattında tortu | Öğütücüyü kapatın, tesisatçıya danışın |
| Birkaç gün kullanılmadıktan sonra koku | Odada kuruyan artık | Bol soğuk suyla kısa bir çalıştırma |
Buz ve limon yöntemi nasıl uygulanır?
Buz ve limon yöntemi, Franke'nin Slim serisi kılavuzunun önerdiği temizliktir. Buzun odadaki yapışık artığı kazıdığı, limonun da kokuyu tazelediği düşünülür; yöntem kimyasal içermez, birkaç dakika sürer ve öğütücü normal çalışırken uygulanır.
Franke Slim serisi kılavuzunun "Temizlik ve bakım" bölümündeki sıra şöyle:
- Bir buz kalıbının bütün buzlarını çıkarın.
- Buzları öğütme odasına koyun.
- Bir limonu dörde bölüp buzla birlikte ekleyin.
- Öğütücüyü çalıştırın; ses buzun tamamen öğütüldüğünü gösterince kapatın.
Kılavuzun genel kullanım kuralına göre öğütme bittikten sonra cihazı birkaç saniye daha çalıştırıp suyu 15-20 saniye akıtmak, limon ve buz kalıntısını gider hattına iyice taşır.
Kokunun öğütücü dışındaki kaynakları neler?
Sıçrama koruması ve sifon, öğütme odası temizlendiği hâlde kokunun sürdüğü iki yerdir. Sıçrama koruması, gider ağzındaki esnek kapaktır; alt yüzüne yağlı artık yapışır ve her su akışında ıslanır. Sifon ise öğütücüden sonraki boru dirseğidir.
Franke Slim 75 ürün sayfasında sıçrama koruması "antimikrobiyal, çıkarılabilir" diye geçer. Çıkarılabilen korumayı yerinden alıp akan su altında elde yıkamak, öğütücüyü açmadan yapılabilecek en kolay işlemdir. Korumayı çıkarmadan önce öğütücünün elektriğini kesin; kılavuz temizlik ve bakımdan önce fişin çekilmesini ister.
Sifon tarafında durum farklıdır. Franke kılavuzu, öğütücü kullanımının atık su hattının (rögar kutusunun) genellikle daha sık temizlenmesini gerektirdiğini açıkça yazar. Su yavaş gidiyorsa, evyede su birikiyorsa ya da koku dolabın içinden geliyorsa sorun büyük olasılıkla öğütücüde değil, sifon ve borudadır. Bu durumda öğütücüye kimyasal dökmek yerine tesisatçıya danışın.
Kokuyu giderdiği sanılan ama zarar veren yöntemler
Kostik soda, lavabo açıcı, yağ çözücü ve kaynar su, çöp öğütücü kokusunu gidermek için sık başvurulan ama üreticinin yasakladığı yöntemlerdir. Franke kılavuzuna göre kostik soda ve kimyasal gider açıcılar metal parçalarda ciddi aşınmaya yol açar, yağ çözücüler iç parçalara zarar verebilir; ikisinde de garanti geçersiz olur. Kaynar su ise hiçbir zaman kullanılmaz.
"Lavabo açıcı dökersem koku da tıkanıklık da gider." Gitmez, cihaza zarar verir. Kılavuz kostik soda ve kimyasal gider açıcıların öğütücüye konulmamasını, oluşan hasarın kolayca tespit edildiğini ve garantinin düştüğünü yazar.
"Sıcak su yağı eritir, boruyu temizler." Kılavuz tersini söyler: öğütücü çalışırken soğuk su önerilir, çünkü soğuk su yağı ve artığı katı tutar, öğütmeyi kolaylaştırır. Kaynar su hiçbir zaman kullanılmaz. Genel tesisat bilgisi olarak da sıcak suyla eriyen yağ, borunun ilerisinde soğuyunca yeniden katılaşabilir.
"Deterjanlı temizlik daha hijyenik." Franke, temizlik ürünlerinin ve yağ çözücülerin iç parçalara zarar verebileceğini belirtir. Öğütme odası her kullanımda su ve öğütme hareketiyle kendini temizler; ek temizlik için önerilen yöntem buz ve limondur.
"Diskte pas var, koku oradan." Paslanmaz çelik öğütme diskinde sudaki mineraller pas görünümünde birikebilir. Kılavuza göre bu çalışmayı etkilemez ve disk paslanmaz.
Koku geri gelmesin diye nasıl kullanılır?
Çöp öğütücü kokusunun geri gelmemesi için cihaz her seferinde soğuk su akarken çalıştırılmalı, artık azar azar verilmeli ve öğütme bittikten sonra su bir süre daha akıtılmalıdır. Atılmaması gereken artıkların uzak tutulması da odada ve borularda kalıntıyı azaltır.
Franke Slim kılavuzundaki kullanım sırası özetle şudur: koruma kapağını alın, soğuk suyu orta akışta açın, öğütücüyü çalıştırın, artığı azar azar verin, artık bitince cihazı 10 saniye daha çalıştırın, kapattıktan sonra suyu 15-20 saniye daha akıtın.
Aynı kılavuzun listesine göre ayrım şöyle:
| Öğütücüye atılabilir | Öğütücüye atılmaz |
|---|---|
| Sebze ve sebze kabuğu, meyve tohumları, üzüm çekirdeği | Fazla katı ve sıvı yağ |
| Kahve telvesi, yumurta kabuğu | Muz kabuğu, balkabağı, enginar, kuşkonmaz, ananas yaprağı |
| Pirinç, makarna, ekmek, peynir, çorba | Şeftali, avokado, mango gibi sert çekirdekler; kestane kabuğu |
| Küçük kemikler (tavuk gibi), balık kılçığı ve başı | Büyük kemikler, midye-istiridye kabuğu |
| Et artığı, kavun-karpuz kabuğu | Plastik, metal (şişe kapağı), cam, ilaç |
Liste Franke'nin Slim serisi içindir; başka marka ya da model kullanıyorsanız kendi kılavuzunuzun listesine bakın.
Kokuyu azaltan özellikler: modeller ne sunuyor?
Bazı çöp öğütücülerde öğütme odasının ya da sıçrama korumasının yüzeyi antimikrobiyal işlemlidir. Bu işlem koku yapan mikroorganizmaların çoğalmasını yavaşlatmaya yöneliktir, temizliğin yerini tutmaz. Franke kılavuzu da cihazın hijyeninin kılavuza uygun kullanıma bağlı olduğunu yazar.
Çöp öğütücü kategorisindeki iki model bu açıdan şöyle:
- Franke Slim 75: 3/4 HP, 220-240 V, paslanmaz çelik öğütme odası, antimikrobiyal ve çıkarılabilir sıçrama koruması, ses yalıtımlı kabuk. Pnömatik düğmesi için tezgahta ya da evyede delik açılması gerekir.
- Teka TRS 520: 0,5 hp (370 W), kokuya karşı antimikrobiyal iç işlem, paslanmaz çelik öğütme sistemi, 857 ml öğütme haznesi, sürekli besleme. Dahili hava şalteri ve bağlantı hortumu kutudan çıkar.
Öğütücüyü sökmeden gider ağzını süzgeçle kapatmak isteyenler için uygun parçalar evye aksesuarları altında. Evyenin kendi yüzeyindeki koku ve leke için granit evye temizliği yazımız ayrı bir rehber.
Ne zaman servis ya da tesisatçı gerekir?
Koku temizlikten sonra sürüyorsa, öğütücü dönmüyorsa ya da su gider ağzında birikiyorsa sorun bakımla çözülecek türden değildir. Öğütücü dönmüyorsa önce elektriği kesip sıkışma kontrol edilir; gider hattı tıkalıysa tesisatçı, cihaz arızasında yetkili servis çağrılır.
Franke Slim kılavuzu, motor aşırı yüklendiğinde cihazın kendiliğinden durduğunu yazar. Bu durumda fişi çekin ya da sigortayı indirin, tahta bir kaşığın sapıyla diskin serbest dönüp dönmediğine bakın. Disk dönüyorsa sıçrama korumasını ve kapağı yerine takın, cihazın ön yüzünün alt kısmındaki kırmızı reset düğmesine tık sesi gelip basılı kalana kadar basın; kalmazsa birkaç dakika bekleyip yeniden deneyin. Disk dönmüyorsa odadaki yabancı cismi elle değil, pens ya da maşayla çıkarın. Elektrik hattında sorun yoksa ve cihaz yine çalışmıyorsa yetkili servise başvurun. Elinizi öğütme odasına hiçbir zaman sokmayın.
Sık Sorulan Sorular
Çöp öğütücüye limon kabuğu atılır mı?
Atılır. Franke Slim kılavuzu, öğütücü temizliği için bir limonun dörde bölünüp buzla birlikte öğütülmesini önerir. Bu temizlik için limonu kabuğuyla birlikte öğütmekte sakınca yoktur.
Çöp öğütücüye çamaşır suyu ya da sirke dökülür mü?
Franke kılavuzu temizlik ürünlerinin, yağ çözücülerin, kostik sodanın ve aşındırıcı ürünlerin kullanılmamasını ister; bunlar iç parçalara zarar verebilir ve garantiyi düşürür. Üreticinin önerdiği temizlik buz ve limondur. Başka bir yöntem denemeden önce kendi modelinizin kılavuzuna bakın.
Çöp öğütücü ne sıklıkla temizlenmeli?
Kılavuza uygun kullanılan öğütücü her çalışmada kendini temizler, düzenli kimyasal temizlik gerektirmez. Buz-limon temizliği koku hissedildiğinde ya da istendiğinde yapılır. Koku sık dönüyorsa önce sıcak su kullanımı, fazla yağ ve kılavuzun "atılmaz" listesindeki artıklar gözden geçirilebilir.
Öğütücü temiz ama dolaptan koku geliyor, neden?
Koku dolabın içinden geliyorsa kaynak büyük olasılıkla sifon, boru bağlantısı ya da gider hattıdır. Bağlantı yerlerinde nem veya sızıntı varsa öğütücüyü kullanmayı bırakın ve tesisatçıya danışın.