Dolap Menteşesi Nasıl Takılır? Yuvası Çıkan Menteşe Nasıl Onarılır?

Dolap menteşesi nasıl takılır, işe nereden başlanır?

Dolap menteşesi, kapağın iç yüzüne açılan 35 mm çaplı yuvaya oturan tas ile gövdenin yan duvarına vidalanan montaj plakasından oluşur. Takma işi bu iki parçanın doğru yere vidalanmasıdır: önce tas kapağa, sonra plaka gövdeye, en son kol plakaya geçirilir ve kapak ayar vidalarıyla hizalanır.

Bu yazı mobilya ve mutfak dolabı menteşesini anlatıyor (Muğla'daki Menteşe ilçesiyle ilgili değil). İşe başlamadan önce hangi durumda olduğunuzu belirleyin, çünkü üç farklı iş aynı soruyla aranıyor:

Menteşe tipini henüz seçmediyseniz (düz, yarım deve, tam deve) önce dolap menteşesi türleri yazısına bakın; yanlış boyun tipiyle doğru montaj da kapağı yanındakine çarptırır.

Takmadan önce hangi ölçülere bakılır?

Dolap menteşesi takarken bilinmesi gereken üç ölçü vardır: tas yuvasının çapı ve derinliği, yuvanın kapak kenarına uzaklığı ve montaj plakasının gövdedeki hattı. Bu değerler modele göre değişir; esas olan menteşenin ürün sayfası ya da kutusundaki föydür.

Sitedeki dört menteşenin üretici değerleri; çapı verilen modellerde tas 35 mm, derinlik ise modele göre biraz farklı:

Kaynak: Häfele ve Samet değerleri acarlaronline.net ürün sayfalarından; Samet montaj tipleri Samet menteşe sistemleri sayfasından.

Tas derinliği: 18 mm kalınlığındaki bir kapakta 12 mm'lik yuva, ön yüzde yaklaşık 6 mm et bırakır. Yuva fazla derin açılırsa ön yüzde iz ya da delik oluşur; bu yüzden derinlik durdurucusu ayarlanmadan delinmez.

Kenar mesafesi: Tasın kenarı ile kapağın kenarı arasındaki mesafe, kapağın gövdeyi ne kadar örteceğini (bindirme) belirler. Häfele'nin Metalla 540 kataloğundaki tablolarda bu mesafe 3 ile 7 mm arasında verilir ve mesafe 1 mm arttıkça bindirme de 1 mm artar. Yan yana kapaklarda aynı mesafeyi kullanmak, aradaki çizgiyi eşit tutar.

Plaka hattı: Häfele Metalla 110 tabanında montaj plakası, gövdenin ön kenarından 37 mm içerideki hatta oturur; plakanın iki vidası arası 32 mm'dir. Samet'in montaj föyü de aynı 37 mm ve 32 mm ölçülerini gösterir.

Yeni kapağa menteşe nasıl takılır?

Yeni kapağa menteşe takmak, yuvayı açmakla başlar ve kapağı gövdeye asıp ayarlamakla biter. Aşağıdaki sıra tas menteşelerin çoğunda aynıdır; vida boyu ve delme şeması menteşenin föyünden alınır.

1. Menteşe yerlerini işaretleyin. Kapağın iç yüzünde üst ve alt menteşe için kenardan eşit uzaklıkta birer çizgi çekin. Uzun ya da ağır kapakta ortaya üçüncü bir menteşe gerekebilir.
2. 35 mm yuvayı açın. 35 mm'lik menteşe frezesini (forstner uç) dik tutarak, föydeki derinliğe kadar delin. Kenar mesafesini ölçerek merkezi işaretleyin; matkap sehpası ya da delme şablonu işi kolaylaştırır.
3. Tası yerleştirip vidalayın. Tası yuvaya oturtun, kolu kapak kenarına dik olacak şekilde hizalayın ve tasın iki vidasını sıkın. 48/6 gibi bir delme şeması, tas vidalarının birbirine ve tas merkezine uzaklığını gösterir.
4. Montaj plakasını gövdeye vidalayın. Plakayı 37 mm hattına, kapaktaki menteşe yüksekliğiyle aynı seviyeye getirin. Kapağı gövdeye dayayıp hizasını kontrol etmek, ölçü kaçmasını erken yakalar.
5. Kolu plakaya geçirin. Hızlı sabitlemeli (klipsli) modellerde kol plakaya bastırılınca yerine oturur; kayar sistemli modellerde kol plakaya kaydırılır ve sabitleme vidası sıkılır.
6. Ayarı yapın. Kapak takıldıktan sonra yükseklik, yan ve derinlik ayarıyla hizalanır. Hangi vidanın neyi yaptığını dolap menteşesi ayarı yazısında belirti tablosuyla anlattık.

Eski menteşe yenisiyle nasıl değiştirilir?

Bozulan menteşeyi değiştirmenin en kolay yolu, aynı boyun tipinde ve aynı delme şemasında bir menteşeyi eski deliklere takmaktır. Yuva sağlamsa yeni delik açmak gerekmez; tas aynı 35 mm yuvaya oturur.

Önce kapağı sökün: klipsli menteşede kolun arka ucundaki dile bastırınca kol plakadan ayrılır, vidalı modelde kolu plakaya bağlayan vida gevşetilir. Kapağı yere yatırıp tasın vidalarını çıkarın. Eski menteşeyi elinize aldığınızda şu üç şeye bakın:

• Boyun tipi: Kol düz mü, hafif kıvrık mı (yarım deve), çok kıvrık mı (tam deve)? Yenisi aynı olmalı.
• Tas vida delikleri: Yeni tasın vida delikleri eski deliklere denk gelmiyorsa vidalar yeni noktaya girer; eski deliklerin hemen yanına vida atmak suntayı dağıtabilir.
• Taban: Kol ile montaj plakası aynı markanın parçası olarak çalışır. Eski plakayı bırakıp başka markanın kolunu ona takmaya çalışmayın; plakayı da değiştirin.

Frenli menteşenin freni zayıfladıysa ya da kapak sadece sarkıyorsa önce ayarı deneyin; çoğu sarkma menteşe değiştirmeden düzelir.

Yuvası çıkan menteşe nasıl onarılır?

Yuvası çıkan menteşe, vidaları suntada tutunamadığı için kapaktan ya da gövdeden ayrılmış menteşedir; daha kalın vida takmak ancak kısa süre idare eder. Kalıcı çözüm, vida yerini sağlam malzemeyle doldurmak ya da menteşeyi sağlam bir noktaya taşımaktır.

Hangi yöntemin uygun olduğunu hasarın büyüklüğü belirler:

Dolgu için ahşap tutkalı kullanılır; tutkallar kategorisindeki ürünlerin kuruma süresi ambalajında yazar. Tutkal kurumadan vidalamak, dolguyu yeniden dağıtır.

Tamir sacı, yuvası dağılmış kapağı kurtarmak için piyasada satılan ince bir metal plakadır; tası taşır ve yükü daha geniş bir alana yayar. Kapak hafif ve tek yuvada hasar varsa iş görür. Kapak ağırsa ya da iki menteşede de yuva dağılmışsa yuvayı sağlam bölgeye taşımak daha uzun ömürlüdür.

Yuvanın neden çıktığına da bakın. Kapağa sık asılmak, çocukların kapakta sallanması ya da ağır bir kapağı iki menteşeyle taşımak aynı hasarı tekrarlatır. Uzun kapakta üçüncü bir menteşe yükü böler.

Ustaya not: seri montajda şablon ve föy

Seri kapak montajında delme şablonu ya da menteşe delme makinesi kenar mesafesini her kapakta aynı tutar; elle ölçülen yuvalar arasındaki 1 mm fark, kapak çizgisinde görünür. Häfele, Metalla kataloğundaki kapak aralığı değerlerinin yan ayar vidası orta konumdayken geçerli olduğunu belirtir; montajda yan vidayı ortada bırakmak sonradan iki yönde ayar payı bırakır.

Delme şeması menteşeden menteşeye değişir: Samet'in montaj föyü 45/9,5, 48/6 ve 52/5,5 olmak üzere üç tas delik şeması gösterir. Farklı marka menteşeyi eski yuvaya takmadan önce şemayı karşılaştırın. Toplu menteşe ve donanım için Siteler mağazamız usta ve üreticiye hizmet veriyor; standart, frenli ve dereceli seçenekler menteşeler kategorisinde.

Sık Sorulan Sorular

Dolap menteşesi için hangi matkap ucu gerekir?

Tas menteşe yuvası için 35 mm çaplı menteşe frezesi (forstner uç) kullanılır; bu yazıdaki Häfele Metalla 110, Samet Master ve Samet Star modellerinde tas çapı 35 mm'dir. Tas ve plaka vidaları için yuvaya uygun kısa sunta vidası yeterlidir. Delme derinliği menteşenin föyünden alınır, Häfele Metalla 110 için 12 mm'dir.

Menteşe yuvası açmadan dolap menteşesi takılır mı?

Tas menteşe 35 mm yuva olmadan takılmaz; tas kapağın içine gömülerek çalışır. Yuva açmak istemeyenler için yüzeye vidalanan menteşe tipleri vardır, ancak bunlar tas menteşenin ayar imkânını ve gizli görünümünü vermez.

Dolap kapağına kaç menteşe takılır?

Standart mutfak dolabı kapağında genellikle iki menteşe kullanılır. Kapak uzadıkça ve ağırlaştıkça menteşe sayısı artırılır; boy dolabı kapağında üç ya da daha fazla menteşe gerekir. Kesin sayı için menteşe üreticisinin kataloğundaki kapak ağırlığı ve yükseklik bilgisine bakın.

Çıkan menteşeye daha kalın vida takmak çözüm mü?

Kalın vida, genişlemiş delikte kısa bir süre tutunur ama suntayı daha da dağıtır ve bir sonraki onarımı zorlaştırır. Kalıcı çözüm, deliği tutkallı ahşap dolguyla kapatıp kuruduktan sonra yeniden vidalamak ya da hasar büyükse menteşeyi sağlam bir bölgeye taşımaktır.