Ankastre Fırın Rezistansı Nasıl Değiştirilir? Arıza Nasıl Anlaşılır?
Ankastre fırın rezistansını kim değiştirir?
Ankastre fırın rezistansı, fırının içini ısıtan elektrikli ısıtma elemanıdır ve değişimi üreticilere göre yetkili servisin işidir. Teka, Franke ve Silverline kılavuzlarının üçü de onarımı yetkili teknik servise bırakır. Sizin yapabileceğiniz iş, hangi rezistansın çalışmadığını fonksiyon fonksiyon ayırmak ve servise doğru bilgiyi vermektir.
Teka'nın kurulum ve bakım kılavuzu bunu açık yazar: güç kablosunun değişimi dahil her türlü müdahale ve onarım, orijinal yedek parça kullanan yetkili teknik servis personelince yapılmalıdır. Kılavuza göre başkalarının yaptığı onarım cihaza zarar verebilir ya da güvenliği tehlikeye atan arızalara yol açabilir. Franke'nin Mythos FMY 98 P kılavuzu da yetkisiz teknisyene başvurulmamasını ister.
Bu yüzden internette anlatılan "arka paneli sök, vidaları çöz, uçları değiştir" adımlarını burada tarif etmiyoruz. Rezistansın uçları fırının elektrik devresine bağlıdır, cihaz da tezgah altındaki dolaba gömülüdür. Garanti süresi içindeki bir fırında ayrıca garanti koşulları devreye girer: Silverline kılavuzu, güvenlik talimatlarına uyulmazsa garantinin geçersiz hale gelebileceğini belirtir.
Ankastre fırında kaç rezistans vardır?
Çok fonksiyonlu bir ankastre fırında genellikle üç ya da dört ısıtıcı bulunur: tavanda üst rezistans ve ızgara (Franke ve Teka örneklerinde bu ikisi tek eleman), tabanda alt rezistans, arka panelin arkasında fanı çevreleyen halka (turbo) rezistans. Hangi fonksiyonda hangisinin çalıştığı kılavuzdaki fonksiyon tablosundan okunur.
Silverline BO6504W01 kullanım kılavuzundaki bağlantı şeması dört ısıtıcıyı ayrı ayrı adlandırır: üst rezistans, alt rezistans, ızgara (grill) ve turbo rezistans. Franke Mythos FMY 98 P XS kılavuzu da üç eleman sayar: üst ısıtma elemanı/ızgara, alt eleman ve halka eleman. Alt ve halka elemanları kılavuzun parça şemasında "görünmez" diye işaretlenir; bu ikisi tabanın ve arka panelin ardında kalır. Fırının içine baktığınızda çoğu zaman yalnız tavandaki ızgarayı görürsünüz.
| Rezistans | Nerede | Hangi fonksiyonda çalışır (Silverline BO6504 kılavuzu) |
|---|---|---|
| Üst rezistans | Fırın tavanı | Üst ve alt ısıtma; alt-üst ısıtma + fan; üst, alt ve fanlı ısıtma |
| Alt rezistans | Fırın tabanı (çoğu modelde görünmez) | Yalnız alt ısıtma; üst ve alt ısıtma; alt-üst ısıtma + fan; üst, alt ve fanlı ısıtma |
| Izgara (büyük ızgara) | Fırın tavanı, görünür | Izgara; fanlı ızgara |
| Halka (turbo) rezistans | Arka panel, fanın çevresi | Turbo: fan bu ısıtıcının ısısını dağıtır |
| Isıtıcı yok | — | Buz çözme: fırın ısıtılmaz, yalnız fan çalışır |
Fonksiyon adları ve simgeleri markaya göre değişir. Teka fırınlarda karşılıkları "ısı yayımı", "alt eleman", "büyük ızgara" ve "turbo" diye geçer; simgelerin ne anlama geldiğini Teka fırın işaretleri yazısında tek tek anlattık.
Hangi rezistansın bozuk olduğu nasıl anlaşılır?
Rezistans arızası, tek bir fonksiyonda ısının hiç gelmemesiyle anlaşılır. Fırının ekranı ve fanı çalışıyor, öteki fonksiyonlar ısıtıyor ama biri soğuk kalıyorsa, o fonksiyonun kullandığı ısıtıcı şüphelidir. Bunu sökmeden, fonksiyonları sırayla deneyerek görebilirsiniz.
Önce ayar kaynaklı nedenleri eleyin: saat yanıp sönüyorsa, zamanlayıcı kuruluysa, düğme buz çözmede kaldıysa ya da çocuk kilidi açıksa fırın hiç ısıtmaz. Bu kontrolleri ankastre fırın ısıtmıyor yazısında sıraladık. Fırın hiçbir fonksiyonda ısınmıyorsa sorun büyük olasılıkla tek bir rezistans değildir; o yazıdaki kontroller önce gelir.
Ayarlar tamamsa, fırın boş ve soğukken şu sırayla ilerleyin:
- Yalnız alt ısıtma fonksiyonunu orta bir sıcaklıkta açın. Birkaç dakika sonra kapağı aralayıp içerinin ısınıp ısınmadığına bakın. Isı yoksa şüpheli alt rezistanstır.
- Fırını kapatıp soğumasını bekleyin, sonra ızgara fonksiyonunu deneyin. Tavandaki ızgara görünür olduğu için ısınıp ısınmadığı daha kolay anlaşılır.
- Turbo (fan + halka rezistans) fonksiyonunu deneyin. Fan dönüyor ama hava ısınmıyorsa halka rezistans şüphelidir. Fan hiç dönmüyorsa sorun fanın kendisinde olabilir; bu ayrımı servis yapar.
- Üst ve alt ısıtma fonksiyonunda pişirme alttan oluyor ama üstten hiç olmuyorsa şüpheli üst rezistanstır; üst ısıtmayı ızgarayla aynı elemanda yapan modellerde bu, 2. adımın sonucuyla birlikte okunur.
Hiçbir aşamada rezistanslara, tavana ya da arka panele dokunmayın; Silverline kılavuzu çalışan fırının ısıtma elemanlarına temas edilmemesini ayrıca uyarır. Hangi fonksiyonun soğuk kaldığını not etmeniz yeterli.
Ne zaman fırını hemen kapatmalı?
Fırından duman geliyorsa ya da bir fonksiyon açılınca sigorta atıyorsa test bırakılır. Silverline kılavuzuna göre cihazdan duman geliyorsa kapak kesinlikle açılmaz; fırın kapatılır, fişi çekilir ya da sigorta kutusundan sigortası indirilir. Teka da arıza durumunda fırının fişinin çekilmesini ister.
Bu durumda fırını yeniden denemeyin. Sigortanın tekrar tekrar atması elektrik tarafında bir sorun olduğunu gösterebilir; bağlantıyı yetkili servis ya da elektrikçi kontrol etmelidir.
Servise ne söylenmeli?
Servis kaydında model kodu, seri numarası ve hangi fonksiyonda ısı olmadığı bilgisi istenir. Rezistanslar modele özeldir; doğru yedek parçanın gelmesi bu üç bilgiye bağlıdır. Model ve seri numarası, fırının kapağı açıkken görünen tanıtım etiketinde yazar.
- Teka: kılavuza göre seri numarası (S-No) ve cihaz modeli (Mod.) kapak açıkken bir yanda duran tanıtım etiketindedir.
- Franke: model (art./Code) ve seri numarası (S.N.) fırın boşluğunun sağ kenarındaki etikettedir.
- Silverline: kılavuz, sorun sürerse Silverline yetkili servisinin aranmasını ister; model kodu kılavuzun kapağında da yazar (BO6504W01 gibi).
Arızayı "fırın ısıtmıyor" diye değil, testte gördüğünüz biçimde anlatın: "alt ısıtmada ısı yok, ızgara ve turbo çalışıyor" gibi. Rezistansın gücü de modele göre değişir. Örneğin Teka HLB 840 SS ürün sayfasında alt ısıtıcı 1150 W, ızgara 1400 W, turbo 2000 W olarak verilir. Başka bir fırının parçası "benzer görünüyor" diye takılmaz; Teka'nın orijinal yedek parça şartı bu yüzdendir.
Tavandaki ızgara rezistansının üstü nasıl temizlenir?
Katlanır ızgaralı fırınlarda tavandaki ızgara rezistansı, tavanı temizlemek için kullanıcı tarafından aşağı indirilebilir; bu bir değişim değil, bakım adımıdır. Teka kılavuzuna göre fırın soğuduktan sonra ızgara rezistansının çubuğu iki elle arkaya itilir, üstteki tutturma somunundan kurtulan rezistans aşağı iner ve tavan temizlenir.
Temizlik bitince rezistans ters sırayla eski yerine oturtulur. Teka, temizlik ve bakımdan önce fırının elektriğinin kesilmesini ister. Teka HLB 840 SS'in ürün sayfasında "katlanır ızgara" özelliği yazar; fırınınızda bu özellik yoksa tavanı rezistansı zorlamadan silin. Rezistansı yerinden sökmek, uçlarını çözmek ya da kırık bir rezistansı oynatmak bu adımın kapsamında değildir.
Sık Sorulan Sorular
Fırın yalnız üstten pişiriyorsa alt rezistans mı bozuktur?
Büyük olasılıkla, ama önce yalnız alt ısıtma fonksiyonunu tek başına deneyin. Bu fonksiyonda içerisi hiç ısınmıyorsa alt rezistans ya da ona giden bağlantı şüphelidir. Kesin teşhis ve değişim yetkili servisin işidir.
Turbo fonksiyonunda fan dönüyor ama fırın ısınmıyorsa ne olur?
Silverline kılavuzuna göre turbo fonksiyonunda fan, arka paneldeki halka ısıtıcının ısısını dağıtır. Fan dönüp hava soğuk kalıyorsa halka rezistans şüphelidir. Önce düğmenin buz çözmede olmadığına bakın; o fonksiyonda da yalnız fan çalışır.
Rezistansı kendim değiştirebilir miyim?
Teka, Franke ve Silverline kılavuzları onarımı yetkili servise bırakır. Teka kılavuzu bunun orijinal yedek parçayla yapılması gerektiğini, başkalarının yaptığı onarımın tehlikeli arızalara yol açabileceğini yazar.
Onarım yerine fırın değiştirilecekse neye bakılır?
Önce dolap nişinin ölçüsü, sonra fonksiyonlar ve temizlik sistemi. Katlanır ızgara, pirolitik ya da buharlı temizlik gibi özellikler ürün sayfalarında yazar. Seçenekleri Teka, Franke ve Silverline modelleriyle ankastre fırınlar kategorisinde görebilirsiniz.