Çöp Öğütücü Nasıl Çalışır, Her Evyeye Takılır mı?

Çöp öğütücü nasıl çalışır?

Çöp öğütücü, evyenin gider ağzının altına bağlanan ve yemek artığını su akarken küçük parçalara ayırıp gider hattına gönderen elektrikli bir cihazdır. Motor, öğütme odasının tabanındaki diski döndürür; diskin üzerindeki çarklar artığı odanın kenarındaki öğütme halkasına doğru savurur ve artık orada ezilerek ufalanır.

Akla gelen ilk soru "içinde bıçak var mı?" sorusudur. Franke'nin Slim serisi kılavuzu bunu açıkça yazar: öğütme diskinde bıçak yoktur, öğütme cihaz çalışırken ezme yoluyla yapılır. Franke Slim modellerinin ürün sayfalarında geçen "sıkışmaya dayanıklı döküm çarklar" bu parçalardır. Teka TRS 520 kılavuzu da aynı parçayı anlatır: çarklar ilk çalıştırmada yerine otururken tık sesi çıkarır, bu normaldir. Öğütme sırasında motorun yavaşlaması da arıza sayılmaz; kılavuza göre cihaz o anda öğütme gücünü (torkunu) artırıyordur.

Suyun görevi artığı taşımaktır. Teka kılavuzu cihazın çalışması için en az 6 litre/dakika su akışı ister. İki üretici de soğuk suyu önerir, çünkü soğuk su yağı ve artığı katı tutar, öğütmeyi kolaylaştırır.

Pnömatik düğme ne işe yarar?

Pnömatik düğme, çöp öğütücüyü elektrik anahtarı yerine hava darbesiyle açıp kapatan tezgah düğmesidir. Düğmeye basınca plastik bir hortumdan cihazın üzerindeki hava şalterine hava gider; ıslak elle basılan düğmede elektrik yoktur. Düğme tezgaha ya da evyenin kenarına açılan bir deliğe takılır.

Delik ölçüsünü modelin kılavuzu verir. Franke Slim kılavuzu 33-35 mm, Teka TRS 520 kılavuzu 35-40 mm delik yazar. Yani düğmenin yeri mermer ya da granit tezgah kesilmeden önce belli olmalıdır; Franke Slim ürün sayfaları da "pnömatik düğme için tezgahta veya evyede yer açılmalıdır" notunu taşır. Evyenizde batarya deliğinin yanında kullanılmayan ikinci bir delik varsa düğme oraya da takılabilir, ama çapını önce ölçün.

Franke kılavuzu bir seçenek daha tanır: pnömatik düğme devre dışı bırakılıp cihaz duvardaki bir elektrik anahtarıyla açılıp kapatılabilir. Bu anahtar kutudan çıkmaz.

Çöp öğütücü her evyeye takılır mı?

Çöp öğütücü, gider ağzı cihazın flanşına uyan ve altında cihaza yer kalan çoğu evyeye takılır; ama "her evyeye" demek doğru olmaz. Belirleyici olan evyenin gider deliğinin ölçüsü ve şekli, dolabın altındaki boşluk ve evyenin kaç hazneli olduğudur. Almadan önce ilk bu üç noktaya bakın.

Gider deliği ölçüsü ve şekli. Teka TRS 520'nin teknik föyü cihazın gider bağlantısını 3 1/2 inç (yaklaşık 89 mm) olarak verir. Aynı föyde kare süzgeçli evyeler için ayrı bir adaptör listelenir; yani kare gider ağzı olan bir evyeye cihaz doğrudan oturmaz, ara parça gerekir. Kendi evyenizin gider ağzını ölçün ve seçtiğiniz modelin kılavuzundaki değerle karşılaştırın.

Dolap altı boşluk. Teka TRS 520 föyünde cihazın yüksekliği 361 mm, genişliği 160 mm olarak geçer. Bu yüksekliğin altına bir de gider dirseği ve sifon eklenir. Evye altında bulunan raf, çöp kovası ya da arıtma cihazı bu hacmi paylaşır; dolap içi çöp kovası kullanıyorsanız ikisinin aynı dolaba sığıp sığmadığına bakın.

Hazne sayısı. Franke kılavuzu çift ve üç hazneli evyeler için ayrı bir bağlantı şekli gösterir: amaç, öğütücüden gelen suyun gider yerine öbür hazneden geri çıkmasını önlemektir. Çift hazneli evyede öğütücü genellikle haznelerden birine takılır, öbür hazne bu bağlantıyla ortak hatta bağlanır.

Almadan önce kontrol listesi

Çöp öğütücü almadan önce evyenin, dolabın, elektrik tesisatının ve gider hattının hazır olup olmadığına bakmak gerekir. Aşağıdaki maddeler Franke ve Teka kılavuzlarının montaj bölümlerinden derlenmiştir.

• Topraklı ve anahtarlı priz: iki kılavuz da cihazın bağlandığı prizin bir anahtarla kontrol edilmesini ve topraklı olmasını ister. Evye altında priz yoksa bunu bir elektrikçi yapmalıdır.
• Reset düğmesine erişim: kırmızı reset düğmesi cihazın alt ön kısmındadır; kılavuzlar cihazın bu düğmeye kolay ulaşılacak biçimde takılmasını ister.
• Gider hattının uygunluğu: Franke kılavuzu, evin gider hattının öğütülmüş katı artığı kaldırabileceğinden emin olunmasını ve kurulumun yerel kurallara uygun olmasını ister. Aynı kılavuza göre öğütücü kullanımı rögar kutusunun daha sık temizlenmesini gerektirebilir.
• Sifon temizliği: Teka kılavuzu, eski sifon ve gider hattının yeni cihaz takılmadan önce temizlenmesini önerir.
• Düğme deliği: pnömatik düğmenin tezgahta mı evyede mi duracağı.
• Bulaşık makinesi: bulaşık makinesinin tahliye hortumu öğütücüye bağlanacak mı?

Bulaşık makinesi çöp öğütücüye bağlanır mı?

Bulaşık makinesinin tahliye hortumu çöp öğütücünün yan tarafındaki girişe bağlanabilir. Franke Slim ve Teka TRS 520 kılavuzlarının ikisi de bu bağlantıyı gösterir; hortum kelepçeyle sabitlenir. Bağlantı yapılmayacaksa giriş kapalı kalır.

Teka kılavuzuna göre bu girişte fabrikadan kapalı gelen bir tapa vardır. Tapa künt bir aletle (çelik zımba ya da tahta çubuk) içeri çakılarak çıkarılır; tornavida ya da sivri alet kullanılmaz. İçeri düşen tapa elle alınabilir ya da cihaz çalışınca zamanla öğütülür. Kılavuz bunun cihaza zarar vermediğini yazar.

Franke Slim ve Teka TRS 520 arasındaki farklar

Çöp öğütücü modelleri arasındaki fark daha çok motor gücü, düğme tipi ve ek özelliklerdedir; çalışma ilkesi aynıdır. Çöp öğütücü kategorimizdeki modeller ürün sayfalarına göre şöyle ayrılır:

Üç Franke Slim modelinin ürün sayfalarında ortak olarak paslanmaz çelik öğütme odası, ses yalıtımlı kabuk, hijyen koruma flanşı, çıkarılabilir antimikrobiyal sıçrama koruması ve kutudan çıkan pnömatik düğme yazar; aralarındaki asıl fark motor gücüdür.

Franke Slim 100'deki mıknatıslı halka, gider ağzına düşen metal çatal-kaşığı odaya düşmeden tutmak içindir. Franke kılavuzu bunun yalnız mıknatısa yapışan metallerde işe yaradığını yazar; tahta ve plastik mutfak gereci, cam, porselen ya da altın-gümüş yüzük için koruma sağlamaz.

"Sürekli besleme" Teka TRS 520'nin Teka ürün sayfasında ve föyünde geçen çalışma tipidir: cihaz çalışırken artık azar azar verilir, her seferinde kapak kapatılıp yeniden başlatılmaz. Franke Slim kılavuzundaki kullanım sırası da aynıdır.

Motor gücü, öğütücüye atılabilecekleri değiştirmez: Franke'nin "atılmaz" listesi Slim 50'den Slim 125'e bütün seri için aynıdır. Güç seçimini evdeki kişi sayısına ve günlük artık miktarına göre yapmak, kararsız kalınca da ürün sayfalarındaki değerleri yan yana koymak en sağlıklı yoldur.

Ne atılır, ne atılmaz?

Öğütücüye atılabilecekler ve atılmayacaklar listesi model kılavuzunda yazar ve markaya göre küçük farklar gösterir. Franke Slim kılavuzuna göre sebze-meyve kabuğu, kahve telvesi, yumurta kabuğu, tavuk kemiği gibi küçük kemikler atılabilir; şeftali-avokado çekirdeği, büyük kemik, midye kabuğu, muz kabuğu, fazla yağ ve kimyasal gider açıcı atılmaz.

Listenin tamamını ve kokuya karşı buz-limon temizliğini çöp öğütücü kokusu yazımızda tablo hâlinde verdik. Elinizi hiçbir zaman öğütme odasına sokmayın; sıkışan cismi cihazın fişini çekip pens ya da maşayla çıkarın.

Ustaya not: montaj nasıl yapılır?

Franke Slim ve Teka TRS 520'nin montaj sistemi aynı mantıkla kurulur: evye flanşı üstten oturtulur, alttan fiber conta, destek flanşı ve üst montaj halkası takılır, segman flanşın kanalına geçirilir ve üç montaj vidası eşit sıkılır (aşırı sıkılmaz). Cihaz, alt montaj halkasındaki üç tırnak üst halkanın rampalarına oturana kadar saat yönünün tersine çevrilerek asılır.

Teka kılavuzu evye flanşının altına tesisatçı macunu sürülmesini ve flanş oturtulduktan sonra çevrilmemesini ister. Montaj sonrası üstten kaçak varsa sebep genellikle flanşın oturuşu ya da destek halkasının sıkılığıdır; dirsekten kaçak varsa dirsek flanşı vidaları kontrol edilir. Franke kılavuzu kurulum ve arıza durumlarında yetkili kişiye başvurulmasını ister; elektrik bağlantısını bir elektrikçi yapmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Çöp öğütücü elektrik çok harcar mı?

Çöp öğütücü her kullanımda kısa süre, artık öğütülürken çalışır. Örneğin Teka TRS 520'nin motor gücü 370 W'tır. Tüketim, motor gücüyle cihazın çalıştığı sürenin çarpımıdır; kısa süreli kullanımda bu tüketim düşük kalır.

Çöp öğütücü sesli çalışır mı?

Öğütme sırasında ses çıkar; kemik ya da çekirdek öğütülürken ses artar. Franke Slim modellerinin ürün sayfalarında ses yalıtımlı kabuk, Teka TRS 520'de ses azaltma teknolojisi geçer. Öğütme dışında gelen yüksek ses için Teka kılavuzu odaya düşmüş kaşık ya da şişe kapağı gibi bir yabancı cisme bakılmasını söyler.

Çöp öğütücü granit evyeye takılır mı?

Franke ve Teka kılavuzları evye malzemesine göre ayrım yapmaz; montajda belirleyici olan gider ağzının ölçüsü ve şeklidir, çünkü cihaz evye flanşıyla bağlanır. Kare süzgeçli evyelerde Teka föyündeki gibi ara adaptör gerekebilir. Almadan önce evyenizin gider ağzını ölçün ve modelin kılavuzuyla karşılaştırın.

Çöp öğütücü dönmüyorsa ne yapılır?

Önce cihazın fişini çekin ya da sigortasını indirin. Tahta bir kaşık sapıyla diskin serbest dönüp dönmediğine bakın. Disk dönüyorsa cihazın alt önündeki kırmızı reset düğmesine tık sesi gelene kadar basın. Disk dönmüyorsa odaya sıkışmış bir cisim arayın ve onu pens ya da maşayla çıkarın. Cisim yoksa ya da reset sonrası elektrik hattında sorun görünmediği hâlde cihaz çalışmıyorsa yetkili servise başvurun.